Có nên xét nghiệm tế bào NK không? Cách đọc kết quả

Xét nghiệm tế bào NK là một kỹ thuật đang được áp dụng phổ biến trong sàng lọc ung thư, kiểm tra sức khỏe và theo dõi các vấn đề về sinh sản. Vậy xét nghiệm máu hoạt động tế bào NK là gì? Tế bào NK được đo như thế nào? Làm sao để đọc kết quả xét nghiệm tế bào NK một cách chính xác? Theo dõi ngay bài viết sau đây để được giải đáp chi tiết bạn nhé!

1. Có nên xét nghiệm đo hoạt tính tế bào NK không?

Xét nghiệm hoạt tính tế bào NK là xét nghiệm được thực hiện để kiểm tra và đánh giá khả năng hoạt động của tế bào miễn dịch NK trong cơ thể. Xét nghiệm này thường thu thập tế bào NK ở máu tĩnh mạch hoặc từ mẫu sinh thiết niêm mạc cổ tử cung ở phụ nữ. 

Hiện nay có nhiều phương pháp xét nghiệm tế bào NK khác nhau đang được thực hiện như đánh giá hoạt tính gây độc của tế bào, đo nồng độ chất trung gian gây viêm TNF-α / IFN-γ hay phân tích tế bào theo dòng chảy,…

Tế nào NK có khả năng tự động tuần tra, tìm kiếm các phần tử lạ như tế bào đột biến, vi khuẩn, virus hay tế bào ung thư để tiêu diệt [1]. Tuy nhiên, không phải tế bào nào trong số các tế bào NK cũng có đủ khả năng chống lại các tế bào bất thường này. Mà các tế bào NK có hoạt tính cao mới là điều quan trọng để duy trì hệ thống miễn dịch mạnh mẽ hơn.

Vì thế việc xét nghiệm tế bào NK là cần thiết để cung cấp thông tin về hoạt tính và sự biến đổi về số lượng/chất lượng của tế bào NK. Nhờ vậy giúp người bệnh:

• Đánh giá được tình trạng cơ thể và khả năng hoạt động của hệ miễn dịch, từ đó có ý thức nâng cao sức khỏe và tăng cường miễn dịch tự thân.
• Phát hiện những bất thường trên hệ sinh sản và giảm thiểu nguy cơ mắc các bệnh tật liên quan, đặc biệt là ung thư. Vì trong trường hợp mức độ hoạt động của tế bào NK thấp sẽ là căn cứ để bác sĩ chỉ định thực hiện thêm nhiều xét nghiệm sàng lọc khác.
• Đối với người bệnh ung thư, kết quả xét nghiệm tế bào NK còn cho biết tiến triển bệnh và hỗ trợ cho bác sĩ điều chỉnh phác đồ điều trị sao cho phù hợp.

2. Cách đọc kết quả xét nghiệm đo hoạt tính tế bào NK

Biết cách đọc hiểu kết quả xét nghiệm hoạt tính tế bào NK sẽ giúp bạn có thể tự nắm bắt được tình trạng sức khỏe của mình và biết cách điều chỉnh sao cho phù hợp. 

Chỉ số NK bao nhiêu là bình thường đa phần được đánh giá dựa trên nồng độ chất trung gian hóa học được tế bào này tiết ra như TNF-α, IFN-γ,.., và tính theo đơn vị pg/ml. Cụ thể như sau:

Hoạt tính tế bào NK	Ý nghĩa
Mức bình thường (>500 pg/ml)	Ý nghĩa: Hoạt tính tế bào NK cao, tế bào NK khỏe mạnh và đang hoạt động tốt. Đề xuất: Theo dõi hoạt tính tế bào NK 1 lần/năm để duy trì miễn dịch hiệu quả.
Trung bình  (250 – 500 pg/ml)	Ý nghĩa: Hoạt tính tế bào NK ở mức trung bình. Nguyên nhân có thể do lối sống chưa lành mạnh hoặc do thuốc: kháng sinh, thuốc giảm đau-chống viêm, Corticosteroid… Đề xuất:  Kiểm tra sức khỏe tổng quát định kỳ 3 – 6 tháng/lần. Điều chỉnh lối sống để nâng cao sức khoẻ và tăng cường khả năng miễn dịch.
Dưới trung bình (100 – 250 pg/ml)	Ý nghĩa: Tế bào NK hoạt động ở mức thấp. Nguyên nhân có thể xuất phát từ vấn đề di truyền, tình trạng sức khỏe hiện tại yếu hoặc là dấu hiệu sớm của bệnh tật. Đề xuất: Thực hiện lại xét nghiệm tế bào NK sau 2 – 4 tuần để loại trừ các yếu tố nhiễu ảnh hưởng đến kết quả xét nghiệm.
Mức cảnh báo (<100 pg/ml)	Ý nghĩa: Hoạt độ tế bào rất thấp. Nguyên nhân có thể do di truyền hoặc do bệnh lý làm giảm hoạt động của tế bào NK. Đề xuất:  Thực hiện lại xét nghiệm tế bào NK sau 2 – 4 tuần để loại trừ các yếu tố nhiễu ảnh hưởng đến kết quả xét nghiệm. Bác sĩ có thể chỉ định thực hiện thêm các xét nghiệm khác nhằm đánh giá chi tiết hơn, tìm ra nguyên nhân, yếu tố nguy cơ gây bệnh.

 

3. Vai trò của xét nghiệm hoạt tính tế bào NK

Nhu cầu chăm sóc sức khỏe và phòng ngừa bệnh tật ngày càng gia tăng khiến xét nghiệm tế bào NK cũng ngày càng được quan tâm và áp dụng phổ biến tại nhiều quốc gia trên thế giới. Vai trò chính của xét nghiệm hoạt tính tế bào NK:

VAI TRÒ 1: Tầm soát cho người khỏe mạnh

Xét nghiệm hoạt tính tế bào NK giúp kiểm tra sự thay đổi bất thường của hệ thống miễn dịch để phát hiện các tình trạng bệnh lý tiềm ẩn như bệnh mãn tính,… Từ đó bác sĩ có thể theo dõi và đưa ra phương án điều trị phù hợp hơn.

VAI TRÒ 2: Theo dõi tình trạng bệnh ung thư và đánh giá hiệu quả điều trị

• Hoạt tính tế bào NK được cải thiện cho thấy hệ miễn dịch được cải thiện và người bệnh đang đáp ứng tốt với phương pháp điều trị đang sử dụng. 
• Ngược lại, hoạt tính tế bào NK thấp là có thể là dấu hiệu bệnh đang tiếp tục tiến triển. Lúc này, các bác sĩ có thể cần phải thay đổi phương pháp điều trị để giúp người bệnh cải thiện sức khỏe và hạn chế tối đa nguy cơ ung thư di căn [2].

Nhờ những vai trò thiết thực này, xét nghiệm tế bào NK đã được ứng dụng theo dõi tiến triển bệnh ung thư ở nhiều quốc gia có nền y học tiên tiến như Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc, Canada, Singapore,…

VAI TRÒ 3: Điều trị IVF trong sản khoa

Tế bào NK là tế bào miễn dịch chính được tìm thấy trong tử cung của phụ nữ. Tế bào NK đóng vai trò điều hòa hoạt động của lớp nội mạc tử cung, kích thích các yếu tố vận mạch để điều hòa quá trình phôi làm tổ ở tử cung. Khi phôi đã hoàn tất quá trình này, số lượng tế bào NK sẽ tăng dần đến tuần thứ 20 rồi giảm và về trạng thái nghỉ ở giai đoạn cuối của thai kỳ.

• Trong một số trường hợp, số lượng và hoạt tính của các tế bào NK tăng quá cao có thể tiêu diệt “nhầm” phôi thai, dẫn đến phản ứng viêm và thoái hóa nội mạc tử cung, gây sảy thai. 
• Ngược lại, quá ít tế bào NK hoạt tính cao cũng có thể khiến tử cung không thể tiếp nhận phôi vào làm tổ [3].

Vì vậy, thực hiện xét nghiệm tế bào NK có thể làm rõ những bất thường về miễn dịch, chẩn đoán nguyên nhân gây sảy thai và thất bại khi thực hiện IVF (thụ tinh trong ống nghiệm). Từ đó bác sĩ có thể đưa ra phương án điều trị phù hợp để cải thiện tỉ lệ thành công của quá trình chuyển phôi và tăng khả năng mang thai cho người phụ nữ.

4. Đối tượng nên và không nên thực hiện xét nghiệm NK

Xét nghiệm tế bào NK đem lại nhiều lợi ích trong chăm sóc sức khỏe tổng thể, phòng ngừa và cải thiện bệnh tật. Tuy nhiên, không phải đối tượng nào cũng có thể làm xét nghiệm này.

ĐỐI TƯỢNG NÊN THỰC HIỆN:

• Người có nguy cơ suy giảm miễn dịch: Người trung niên trên 50 tuổi, người làm việc trong môi trường ô nhiễm, độc hại, người có lối sống không lành mạnh, thường xuyên sử dụng thuốc lá, cà phê hay rượu bia,…
• Người có nguy cơ mắc ung thư, tiền sử gia đình có người mắc bệnh ung thư.
• Phụ nữ bị sảy thai nhiều lần không rõ nguyên nhân liên tiếp.
• Phụ nữ đang điều trị vô sinh, thực hiện thụ tinh nhân tạo IVF bị thất bại nhưng không rõ nguyên nhân.
• Người bệnh ung thư cần theo dõi và đánh giá hiệu quả điều trị.

ĐỐI TƯỢNG KHÔNG NÊN THỰC HIỆN:

• Người mắc bệnh tự miễn như lupus ban đỏ hệ thống, viêm khớp dạng thấp, viêm cột sống dính khớp,…
• Phụ nữ mang thai bình thường.
• Người đang sử dụng một số loại thuốc: thuốc ức chế miễn dịch, kháng sinh nhóm Macrolid và Quinolon, Corticoid và thuốc chống thải ghép.
• Người đang sử dụng thuốc đông y, thuốc nam không rõ nguồn gốc.
• Người đang điều trị ức chế miễn dịch chống thải ghép, bệnh liên quan miễn dịch: Sử dụng kháng sinh nhóm Quinolon, sử dụng steroid hoặc thuốc ức chế miễn dịch.
• Người mắc các bệnh liên quan đến hệ miễn dịch như ung thư máu, ung thư tế bào lympho, ung thư tủy, suy tủy,…

5. Quy trình thực hiện xét nghiệm tế bào NK

Tế bào NK di động liên tục và có mặt tại rất nhiều vị trí khác nhau trong cơ thể. Vì vậy, có không ít người thắc mắc xét nghiệm này kiểm tra tế bào NK bằng cách nào. Hiện nay, quy trình thực hiện xét nghiệm tế bào NK bao gồm những bước sau:

Quy trình xét nghiệm hoạt tính tế bào NK thông qua khả năng tiết chất trung gian hóa học:

• Bước 1: Lấy một lượng máu nhỏ từ tĩnh mạch của người bệnh hoặc lấy mẫu sinh thiết niêm mạc cổ tử cung.
• Bước 2: Phân tách tế bào NK và đem đi nuôi cấy trong môi trường đặc biệt có các yếu tố hoạt hóa, ức chế tương tự như trong cơ thể.
• Bước 3: Từ quần thể tế bào NK nuôi cấy được, định lượng nồng độ các chất trung gian hóa học do tế bào NK tiết ra như TNF-α, IFN-γ để đánh giá hoạt tính của tế bào NK.

Quy trình xét nghiệm hoạt tính tế bào NK thông qua đánh giá hoạt tính gây độc của tế bào:

• Bước 1: Lấy một lượng máu nhỏ từ tĩnh mạch của người bệnh.
• Bước 2: Phân tách tế bào NK và đem đi nuôi cấy trong môi trường chứa tế bào ung thư.
• Bước 3: Định lượng số tế bào ung thư đã bị tiêu diệt để đánh giá hoạt tính gây độc của tế bào NK.

Quy trình xét nghiệm hoạt tính tế bào NK bằng kỹ thuật phân tích tế bào theo dòng chảy:

• Bước 1: Lấy một lượng máu nhỏ từ tĩnh mạch của người bệnh hoặc lấy mẫu sinh thiết niêm mạc cổ tử cung.
• Bước 2: Sử dụng máy đếm tế bào dòng chảy để xác định số lượng tế bào NK và mức độ biểu lộ thụ thể ức chế/thụ thể hoạt hóa chính trên tế bào NK. Mức độ biểu lộ thụ thể này cho thấy khả năng nhận biết các tế bào bất thường và mầm bệnh của tế bào NK.

Sau khi kiểm tra xét nghiệm và đánh giá hoạt tính tế bào NK của người bệnh, bác sĩ sẽ tư vấn thêm các biện pháp chăm sóc như thay đổi lối sống hoặc chỉ định các xét nghiệm sàng lọc khác để đưa ra chẩn đoán cuối cùng sao cho chính xác nhất.

6. Xét nghiệm NK bao nhiêu tiền?

Xét nghiệm tế bào NK là một kỹ thuật mới và cần được thực hiện bằng máy móc hiện đại và quy trình nuôi cấy riêng biệt. Do vậy, xét nghiệm này có chi phí khá cao, trong khoảng 2.500.000 – 5.000.000 đồng. Mỗi cơ sở xét nghiệm có một mức giá riêng, phụ thuộc vào nhiều yếu tố như:

• Công nghệ và thiết bị được sử dụng: Kit test, máy móc dùng để định lượng, máy đếm tế bào theo dòng chảy,…
• Điều kiện và quy trình nuôi cấy
• Chi phí cho các dịch vụ: thăm khám, lấy máu, dịch vụ lấy kết quả xét nghiệm trong thời gian ngắn,…

7. Liệu pháp tế bào miễn dịch NK – bảo vệ cơ thể khỏi mầm bệnh và nguy cơ ung thư

Tỷ lệ tế bào NK có hoạt tính thay đổi bất thường là dấu hiệu sớm hoặc là nguyên nhân của nhiều bệnh lý như ung thư. Bên cạnh đó, tuổi tác tăng dần cũng khiến lượng tế bào NK trong cơ thể ngày càng giảm sút, khiến cho hệ miễn dịch hoạt động kém hiệu quả hơn. 

Vì vậy, bên cạnh việc theo dõi sức khỏe bằng xét nghiệm tế bào NK, bạn nên thực hiện Liệu pháp tế bào miễn dịch NK để bổ sung số lượng tế bào miễn dịch trong cơ thể. 

Liệu pháp tế bào NK sử dụng máu của người thực hiện để phân tách tế bào NK rồi đem đi nuôi cấy, tăng sinh và hoạt hóa số lượng tế bào đến khi đủ lượng cần thiết. Sau đó, đưa vào cơ thể để thúc đẩy chức năng miễn dịch và hỗ trợ điều trị bệnh tật như ung thư, các bệnh tự miễn,…

N2 Clinic là đơn vị tiên phong ứng dụng liệu pháp tế bào miễn dịch NK trong chăm sóc sức khỏe với nhiều điểm nổi trội:

• Có đội ngũ chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực Y học tái sinh của Nhật Bản, đã từng thực hiện nhiều dự án về Y học tái sinh cho hoàng gia các nước Indonesia và Malaysia.
• Được thăm khám 1:1 với viện trưởng của N2 Clinic, giúp quá trình điều trị được cá nhân hóa và bảo mật các thông tin riêng tư tuyệt đối.
• Quá trình nuôi cấy và hoạt hóa tế bào NK tại viện trị liệu sinh học BIJ. Đây là cơ sở hàng đầu Nhật Bản với hơn 20 năm kinh nghiệm trong nghiên cứu nuôi cấy tế bào và phát triển các sản phẩm sinh học.
• Dịch vụ chuẩn 5 sao, đảm bảo riêng tư tuyệt đối: mỗi khung giờ sẽ chỉ phục vụ 1 khách hàng tại phòng khám riêng biệt của N2 Clinic.

Xét nghiệm tế bào NK là một phương pháp hiệu quả để chẩn đoán các vấn đề bất thường của cơ thể và hỗ trợ cải thiện sức khỏe hiệu quả. Hy vọng bài viết này đã cung cấp những thông tin hữu ích về xét nghiệm này Liệu pháp tế bào miễn dịch NK. Nếu còn bất kỳ thắc mắc gì, hãy liên hệ với N2 Clinic theo số Hotline: 0976 282 815 hoặc Đặt lịch ngay để được tư vấn chi tiết!